کد خبر: ۴۰۹
تاریخ انتشار: ۰۸ تير ۱۳۹۵
کد پیشنهاد : ۵۳۰۳۷
تاریخ ثبت پیشنهاد : ۱۳۹۵/۰۱/۲۴
هیئت وزیران به پیشنهاد وزارت دادگستری در راستای بهبود مستمر محیط کسب و کار و به استناد اصل (138) قانون اساسی آیین‏ نامه تسهیل شرایط اخذ گواهی عدم سوءپیشینه کیفری را به شرح زیر تصویب نمود:
آیین نامه تسهیل اخذ گواهی عدم سوء پیشینه کیفریوزارت دادگستری مستنداً به برخی قوانین و مقررات از جمله تبصره (2) ماده (5) قانون بهبود مستمر محیط کسب و کار - مصوب 1390- و بند (5) تصویب‏نامه شماره 53607/ت50441هـ مورخ 15 /5 /1393 هیئت وزیران (ناظر به پایش مداوم بهبود مستمر محیط کسب و کار)، در راستای حذف مقررات و رویه‏ های غیرضرور و ناکارآمد و در جهت تسریع و تسهیل روند امور اداری و کسب و کار و همگام با مسیر دولت الکترونیک، به منظور کاهش نرخ بیکاری و با لحاظ دغدغه‏ های کارفرمایان برای تأمین نیروی انسانی شایسته، به طور خاص موضوع "چگونگی اخذ گواهی عدم سوءپیشینه کیفری مؤثر" را مورد توجه قرار داده و با تأکید بر اصل برائت و نداشتن سوءپیشینیه کیفری، دستگاه‏های اجرایی را مکلف نموده تا برای دسترسی به اطلاعات سوابق کیفری افراد راساً و از طریق مراجع ذی‏ربط اقدام نمایند.

متن ابلاغیه پیشنهاددهنده:

هیئت وزیران به پیشنهاد وزارت دادگستری در راستای تبصره (2) ماده (5) قانون بهبود مستمر محیط کسب و کار و به استناد اصل (138) قانون اساسی آیین‏ نامه تسهیل شرایط اخذ گواهی عدم سوءپیشینه کیفری را به شرح زیر تصویب نمود:

ماده 1- کلیه دستگاه های اجرایی موضوع ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری موظفند در راستای حذف مقررات و رویه‏ های غیرضرور و ناکارآمد و در جهت تسریع و تسهیل اخذ گواهی عدم سوءپیشینه کیفری موثر موارد زیر را رعایت نمایند:

الف - در صورتی که استخدام افراد در دستگاه های اجرایی، اخذ پروانه مشاغل و کسب و کار، عضویت در هئیت مدیره با مجامع و شوراها یا امور دیگر، به موجب قانون مشروط به «نداشتن سوءپیشنیه کیفری» یا عبارتی مشابه با این مضمون است. چنانچه متقاضی کتباً اعلام نماید فاقد پیشینه کیفری مؤثر است، کفایت می‏کند و دستگاه اجرایی می‏تواند راساً از طریق سامانه سجل کیفری اداره کل عفو و بخشودگی و سجل کیفری قوه قضاییه یا سایر مراجع و دستگاه های ذی‏ربط استعلام نماید.

تبصره 1- چنانچه دستگاه استعلام شونده ظرف 20 روز از تاریخ استعلام پاسخ را اعلام ننماید، به منزله نداشتن سابقه کیفری محسوب خواهد شد.

تبصره 2- در صورت ارائه اطلاعات خلاف واقع توسط متقاضی و اثبات آن، مجوز، پروانه یا هرگونه امتیازی که با ارائه اطلاعات خلاف واقع کسب نموده لغو خواهد شد و تا سه سال محروم خواهد شد. همچنین مسوءل جبران خسارت وارده ناشی از آن خواهد بود.

ب - در صورتی که به موجب قانون برای امور فوق ارائه «گواهی عدم سوءپیشینه کیفری» شرط شده باشد، دستگاه مربوط باید راساً مطابق بند فوق استعلام نماید. چنانچه دستگاه استعلام شونده ظرف مدت 20 روز از تاریخ استعلام پاسخ ندهد به منزله نداشتن سابقه کیفری تلقی خواهد شد.

ماده 2- محکومیت کیفری، در صورتی پیشینه کیفری مؤثر محسوب خواهد شد که مطابق مفاد ماده (25) قانون مجازات اسلامی - مصوب 1392 اولا؛ محکومیت کیفری قطعی شده باشد. ثانیاً؛ جرم صرفاً از نوع عمدی باشد. ثالثاً؛ حسب مورد مهلت مقرر در بندهای (الف) و (ب) و (پ) ماده مذکور منقضی نشده باشد. رابعاً؛ اجرای مجازات به واسطه رضایت شاکی یا مدعی خصوصی موقوف نشده باشد.

ماده 3- مسئولیت حسن اجرای این آیین‏نامه به عهده بالاترین مقام دستگاه مربوط است.

توضیحات:

موضوع در جلسه 30 /3 /1395 کمیته فرعی لوایح مطرح و با توجه به دلایل زیر مورد مخالفت قرار گرفت و مقرر شد با توجه به راه ‏اندازی سامانه ملی سجل کیفری و امکان دسترسی به آن و همچنین با عنایت به مفاد تبصره (1) ماده (488) قانون آیین دادرسی کیفری، به جای مصوبه ارایه شده آیین‏نامه تبصره مذکور سریعتر ارایه گردد تا دستگاه‏ های اجرایی به صورت برخط استعلام نموده و پاسخ دریافت کنند:

الف - کلیات:

- بهبود مستمر محیط کسب و کار در گرو چگونگی احراز عدم سوءپیشینه نیست و مقررات زائد و دست و پاگیر متعددی وجود دارد که اهمیت آنها به مراتب بیشتر است.

- با توجه به ضرورت حرکت در چارچوب دولت الکترونیک امکان تحقق خواسته از طریق راه‏ اندازی دادرسی الکترونیک بالاخص ماده (651) قانون آیین دادرسی کیفری فراهم است.

- مجری و مرجع پاسخ‏دهی به استعلامات، دستگاه قضایی به عنوان مرجع اصلی صدور گواهی وجود یا عدم سوءپیشینه می‏باشد، لذا به لحاظ حقوقی وضع حکم توسط قوه مجریه برای قوه قضاییه محل ایراد حقوقی است. - علی ‏الاصول جمع مستند قانونی (تبصره 2 ماده 5 قانون بهبود مستمر محیط کسب و کار) با اصل (138) قانون اساسی صحیح و متعارف نیست. لذا باید به یکی از آنها استناد کرد. از طرفی، تبصره (2) ماده (5) قانون بهبود مستمر محیط کسب و کار ارتباط مشخص و قابل فهمی با موضوع آیین‏نامه پیشنهادی ندارد. استناد به اصل (138) ق.ا نیز با وجود احکام قانونی صریح از جمله تبصره (1) ماده (488) قانون آیین دادرسی کیفری و آیین‏ نامه سجل کیفری مصوب 1384، اقتضا و ظرفیت کافی ندارد.

- در اکثر قوانین احراز عدم سوءپیشینه کیفری جزء تصریحات قانونی است، مفاد پیشنهادی اجمالاً با این تصریحات مغایرت پیدا می‏کند.

ب - جزییات:

- در ماده (1) متن پیشنهادی دستگاه‏ های اجرایی ذکر شده، حال آنکه تبصره (2) ماده (5) مورد اشاره ناظر به تشکل ‏های اقتصادی است.

- تعمیم حکم آیین ‏نامه به دستگاه ‏های امنیتی و نظامی یا به طور کلی دستگاه های موضوع ماده (117) قانون مدیریت خدمات کشور که تابع قوانین و مقررات خاص می‏باشند، تالی فاسدها و مخاطراتی برای این دسته از مشاغل دارد.

- مطابق قانون مرجع اعلام عدم سوءپیشینه کیفری، دستگاه قضایی است و مصوبه هیئت وزیران نمی‏تواند مراجع مربوط را تغییر دهد، لذا اعلام کتبی فرد مبنی بر نداشتن سوءپیشینه نمی‏تواند به معنای امتثال امر مقنن مبنی بر احراز نداشتن سوءپیشینه باشد.

- متن پیشنهادی بین عبارات "نداشتن سوءپیشینه کیفری" و "اخذ گواهی سوءپیشینه کیفری" تفاوت قائل شده است، حال آنکه تمایزی منطقی و معنادار بین دو مفهوم وجود ندارد و دوگانگی عبارات، تفنن در تعبیر است. لذا ماهیت حکم هر دو عبارت یکی است و در هر دو مورد باید عدم سوءپیشینه احراز شود.

- تعیین مهلت 20 روزه با برخی احکام قانونی از جمله مواد ناظر به دادرسی الکترونیک و ماده (488) قانون آیین دادرسی کیفری که بر سرعت‏ بخشی به فرآیند استعلام دلالت دارد و همچنین که مهلت بیشتری منظور نموده است، مغایرت دارد.

- برابر مفاد پیشنهادی با انقضای مهلت 20 روزه، فرد فاقد سوءپیشینه محسوب می‏ شود، حال آنکه انقضای مدت مانع از اجرای قانون نیست و مقررات شکلی نمی تواند در ماهیت موضوع تأثیر بگذارد.

- مجازات پیش‏بینی شده در متن با مجازات اظهار خلاف واقع همخوانی ندارد. از طرفی با عنایت به قاعده قانونی بودن جرایم و مجازات ها این ماده ماهیتاً جرم‏ انگاری و تعیین مجازات می‏باشد که از شئون قانونگذار بوده و تعیین آنها با آیین ‏نامه محل ایراد می‏باشد.

- در بسیاری از موارد پس از صدور مجوز پروانه یا .. متقاضی می‏تواند از امتیاز مربوط استفاده کامل برده و اساساً لغو بعدی آن هیچ اثر عملی نداشته باشد.

- ماده (2) پیشنهادی تکرار حکم ماده (25) قانون.م.ا و آیین‏نامه سجل کیفری 1384 است. کارکرد این ماده با توجه به مفاد آن ارتباط مؤثری با موضوع تسهیل شرایط گواهی عدم سوءپیشینه کیفری ندارد.

نظرات بینندگان
نام:
ایمیل:
* نظر:
جلسات کمیسیون