کد خبر: ۲۲۶۴
تاریخ انتشار: ۱۶ مرداد ۱۳۹۶
منظور از آمایش صنعت و معدن، ایجاد تعادل و توازن در توسعه صنعتی و معدنی کشور با بهره گیری از امکانات و قابلیت های متنوع استان ها و توجه به امکانات بالقوه و بالفعل منابع انسانی و طبیعی و زیر ساختی استان های مختلف کشور می باشد.
ارایه فهرست اولویت های صنعتی براساس آمایش صنعتی ، معدنی و تجاری(تکلیف مقرر در بند (الف) ماده (46) قانون برنامه ششم توسعه)

آمارهای موجود در کشور همه نشان از عدم تعادل در توسعه منطقه‌ای دارد لذا ضرورت توسعه متوازن و نگاه آمایشی به پهنه سرزمین اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. نمی شود برنامه توسعه‌ای را بدون دید سرزمینی پیش برد. درواقع آمایش سرزمین بازتاب سرزمینی توسعه بلندمدت کشور است. با نگرش آمایشی می‌توانیم از وسعت و پهنای سرزمین در راستای توسعه بلندمدت بهره برداری کنیم. وبه تعبیر دیگر می‌توان گفت : « آمایش سرزمین یعنی دیدگاه راهبردی حاکمیت بر پهنه سرزمین.»

هر نوع نظامی، نگاه آمایشی متفاوتی می تواند داشته باشد. چنان که هر دوره ای از توسعه می تواند نگاه متفاوتی به سرزمین داشته باشد. اگر استراتژی، «توسعه صنعتی» باشد نگاه آمایشی «تصرف» سرزمین و پخش کردن فعالیت در گستره جغرافیایی است ولی اگر چنانچه استراتژی به «پسا صنعتی» شدن نظر داشته باشد، در نگاه آمایشی پایداری محیط زیست و بازگشت به طبیعت اهمیت خواهد یافت. بنابراین هر مرحله از توسعه و هر مرحله از فعالیت حکومتی، نگاه سرزمینی خود را خواهد داشت. نمی شود نسخه سرزمینی یک حاکمیت را در حاکمیت دیگر پیش برد.

تعاریف و مفاهیم آمایش

آمایش سرزمین به معنای بهره‌برداری بهینه از امکانات در راستای بهبود وضعیت مادی و معنوی و در قلمرو جغرافیایی خاص است. در طرح‌های آمایشی مزیت‌های فضای طبیعی، اجتماعی و اقتصادی، ساماندهی و نظام بخشی می‌شود. این کار با هدف ایجاد رابطه منطقی بین توزیع جمعیت و انجام فعالیت‌ها در پهنه سرزمین با توجه به ویژگی‌های جغرافیایی (طبیعی و انسانی و ...) مناطق صورت می‌گیرد.

بر اساس تعاریف و مفاهیم متفاوت از توسعه، برداشت‌های گوناگونی نیز از آمایش در ابعاد، اقتصادی، اجتماعی و جغرافیایی آن ارائه شده است.

· در فرهنگ لغات لاروس، آمایش چنین تعریف شده است:

بهترین نوع توزیع جغرافیایی فعالیت‌های اقتصادی با توجه به منابع طبیعی و انسانی.

· فرهنگ اقتصاد و امور اقتصادی ـ اجتماعی معاصر، تعریف‌ آمایش را به شکل دیگری ارائه نموده است:

سیاستی که هر یک چارچوب جغرافیایی معین در پی بهترین توزیع ممکن جمعیت بر حسب منابع طبیعی و فعالیت‌های اقتصادی می‌باشد.

· در تعریف دیگر از آمایش سرزمین آمده است" تنظیم رابطه بین انسان ، سرزمین و فعالیتهای انسان در سرزمین به منظور بهره برداری درخور و پایدار از جمیع امکانات انسانی و فضایی سرزمین در جهت بهبود وضعیت مادی و معنوی اجتماع در طول زمان".

· ژان پل لاکاز می گوید: «منظور از آمایش سرزمین، رسیدن به مطلوب ترین توزیع ممکن جمعیت، توسط بهترین شکل توزیع فعالیت های اقتصادی و اجتماعی در پهنه سرزمین است»

همانگونه که ملاحظه می‌شود این تعاریف به‌طور عمده بر مفهوم مکان‌گرایی تأکید دارد و به این جهت چنانچه از تعریف ژان پل لاکاز نیز بر می‌آید: منظور از آمایش سرزمین، رسیدن به مطلوب‌ترین توزیع ممکن جمعیت، توسط بهترین شکل توزیع فعالیت‌های اقتصادی ـ اجتماعی در پهنه سرزمین است.

با کنار هم قرار دادن تعاریف، وظائف و شمول آمایش سرزمین به شرح زیر می باشد:

به عنوان مرجع تنظیم دیدگاه دراز مدت توسعه

ارائه استراتژیهای توسعه اقتصادی،اجتماعی-فرهنگی،فضایی محیطی

مکان یابی برای فعالیت های مشخص

فعالیت یابی برای مکان های مشخص

ارائه استراتزی کلی توزیع جمعیت و فعالیت در سرزمین

ارائه الگوی توسعه فضایی- الگوی اسکان جمعیت

ارائه نظام مدیریت سرزمین

حفاظت از محیط زیست

همه این وظائف اجزا و مولفه های مقوله سازماندهی و مدیریت فضایی توسعه می باشند.

براساس آنچه که در بالا ذکرشد دولت جمهوری اسلامی ایران در تدوین برنامه ششم توسعه نگاه ویژه ای به آمایش سرزمینی و تعادل‌بخشی منطقه‌ای داشته و در بخش دهم ماده (46) به‌منظور رونق تولید، نوسازی صنایع، حمایت هدفمند از صنایع به این موضوع پرداخته است.

ماده 46 - به‌منظور رونق تولید، نوسازی صنایع، حمایت هدفمند از صنایع دارای اولویت سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی و همچنین توسعه صادرات غیرنفتی، دولت و دستگاههای اجرائی ذی‌ربط به‌شرح زیر اقدام می‌کنند:

الف- وزارت صنعت، معدن و تجارت مکلف است حداکثر ظرف مدت شش‌ماه پس از لازم‌الاجراء شدن این قانون، فهرست اولویت‌های صنعتی (با اولویت صنایع‌معدنی) را با رعایت ملاحظات آمایش سرزمینی و تعادل‌بخشی منطقه‌ای به‌تصویب هیأت‌وزیران برساند.

همانگونه که در بند (الف) ماده (46)  قانون برنامه ششم توسعه آمده است منظور از آمایش صنعت و معدن، ایجاد تعادل و توازن در توسعه صنعتی و معدنی کشور با بهره گیری از امکانات و قابلیت های متنوع استان ها و توجه به امکانات بالقوه و بالفعل منابع انسانی و طبیعی و زیر ساختی استان های مختلف کشور می باشد.

مزایای استفاده از طرح های صنعتی و معدنی آمایش :

- توزیع فعالیتهای صنعت در اقصی نقاط کشور با توجه به اولویت های آمایشی؛

- توجه به مزیت های نسبی و خاص در مناطق مختلف کشور؛

- تکمیل زنجیره های تولید صنعتی؛

- تولید متوازن و هدفمند؛

- دستیابی به اهداف صنعتی و معدنی سند چشم انداز 20 ساله جمهوری اسلامی ایران؛

- افزایش مشارکت بخش خصوصی توانمند با توجه به سیاستهای کلی اصل 44؛

- صدور جوازهای تأسیس بر پایه بررسی های فنی و اقتصادی؛

- کاهش فاصله سرانه سرمایه گذاری صنعتی بین استانهای توسعه یافته و توسعه نیافته کشور؛

- زمینه سازی برای جذب سرمایه گذاریهای خارجی.

 بر این اساس، وزارت صنعت، معدن و تجارت ، با توجه به تکلیف مقرر در بند "الف" ماده (46) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مبنی بر ارایه فهرست اولویت های صنعتی (با اولویت صنایع معدنی) با رعایت ملاحظات آمایش سرزمینی و تعادل بخشی منطقه‌ای، فهرست مذکور (به شرح پیوست) را جهت طی مراحل بررسی و تصویب به دفتر هیئت دولت ارایه کرد.
نظرات بینندگان
نام:
ایمیل:
* نظر: